Դուբայի բռնատիրությունը. առևանգվեց արքայազնի նախկին կինը
Արաբական ոսկեզօծ վանդակի մռայլ գաղտնիքները
Աշխարհիկ փայլքի և անապատային հարստության քողի տակ թաքնված բռնատիրության մեկ այլ դաժան էջ ի հայտ եկավ այս շաբաթ։ Դուբայի արքայազնի նախկին կինը, Զեյնաբ Ջավադլին, իր երեք փոքրիկ երեխաների հետ միասին, կեսգիշերյան խուզարկությունից հետո առևանգվել է տեղական ոստիկանության կողմից։ Այս մասին հայտնել է նրա բրիտանացի փաստաբան Դեյվիդ Հեյգը՝ միջազգային հանրությանը կանչելով դատել արևելյան բռնակալության այս նոր դրվագը։
Ընդամենը երկու ամիս առաջ Ջավադլին ստացել էր պաշտոնական դատական փաստաթղթեր, որոնցում նրան զգուշացնում էին այսպես կոչված «սիրային ճնշման» մասին։ Այս մեղմասական տերմինի հետևում թաքնված էր ահաբեկչական սպառնալիքը. եթե նա չհրաժարվի իր դուստրերի խնամակալության համար պայքարից, կենթարկվի անզուսույց հաշվեհարդարի։ Իրավապաշտպան Հեյգը պնդում է, որ Դուբայի ոստիկանությունն իրականացրել է այդ սպառնալիքը՝ կեսգիշերին ներխուժելով անմեղ մայրիկի տուն։
«Հաստատվել է, որ նրան տարել են։ Ես խորապես մտահոգված եմ Զեյնաբ Ջավադլիի անվտանգության և գտնվելու վայրի համար, որը Դուբայի կառավարչի եղբորորդին է», գրել է փաստաբանը՝ կոշտ քննադատություն հղելով ԱՄԷ իշխանություններին։
Մայրական վշտի և լռության պատի առջև
Զեյնաբը վերջին անգամ իր փաստաբանի հետ կապ է հաստատել երեկ երեկոյան, որից հետո կապը կտրվել է։ Նրա տարեց մայրը, հույսը դնելով գոնե մոր և թոռների հանդեպ ողորմության վրա, շտապ թռիչքով գնացել է Դուբայ։ Սակայն դստեր տունը փակված է գտել, իսկ իրեն արդեն հայտնել են, որ ինքը չի կարող լքել երկիրը։ Այսպես, հարազատին աջակցելու եկած մայրն էլ է դառնում արաբական վանդակի պատանդ։
Ջավադլին նշանակել է միջազգային առաջատար իրավական փորձագետ Ռոդնի Դիքսոնին՝ ՄԱԿ-ում իրեն ներկայացնելու համար։ Փաստաբանը շտապ պահանջում է Միավորված Ազգերի Կազմակերպության անհապաղ միջամտությունը՝ Զեյնաբի և նրա երեք փոքրիկ երեխաների կյանքի ու ազատության պաշտպանության համար։
Փայլուն ճակատի և խավարի ճշմարտությունը
Դեյվիդ Հեյգը շեշտում է, որ այս միջադեպը ցավոք անակնկալ չէր։ Տարիներ շարունակ նա աջակցել է Զեյնաբին՝ հուսահատորեն հույս ունենալով, որ մայրն ու երեխաները կարողանան խաղաղ ապրել Դուբայում։ Սակայն նա գիտեր, որ կգա օրը, երբ նա կանհետանա՝ առևանգվելով իշխանությունների կողմից և պատանդ պահվելով այնպես, ինչպես նրանից առաջ շատ արքայական կանայք։
Աշխարհի աչքերից թաքնված, փակ դռների հետևում Զեյնաբը ամեն օր ենթարկվել է համակարգված և անհեթեթ բռնության, որն ուղղված էր նաև իր տարեց ծնողների և երեք փոքրիկ դուստրերի դեմ։ Սա անողոք և միտումնավոր ճնշում էր, որն իրականացվում էր Դուբայի իշխանությունների և հզոր իշխող ընտանիքի կողմից՝ բացարձակ անպատժելիությամբ։
Զեյնաբը մինչև վերջ պաշտպանել է իր դուստրերին, մասնավորապես՝ ավագ դստերը անչափահասների հետ հարկադիր ամուսնությունից փրկելու համար։ Նա վստահ է, որ հունիսի 2-ի գիշերը ոստիկանությունն ու ԱՄԷ անվտանգության գործակալությունները գործել են կառավարիչ շեյխ Մոհամմեդ բին Ռաշիդ ալ Մաքթումի ուղիղ հրամանով։
Իրավական մղձավանջի ժամանակագրություն
2019 թվականին կառավարչի զարմիկից ամուսնալուծվելուց հետո, 34-ամյա նախկին մարմնամարզուհի Զեյնաբն ապրել է մշտական սարսափի մեջ։ Տան վրա հարձակումները, ձերբակալության սպառնալիքներն ու ճանապարհորդության արգելքները նրան գործնականում պատանդ են դարձրել։ Նախորդ ոստիկանական խուզարկության ժամանակ նա ուղիղ եթերում սոցիալական ցանցերում հուսահատորեն դիմել է միջազգային օգնությանը։
Ապրիլին Դուբայի դատարանները ոստիկանությանը հրամայեցին Զեյնաբի երեք դուստրերին հանձնել նրանց հորը՝ 49-ամյա Շեյխ Սաիդին։ Այդ օրը արցունքն աչքերին Զեյնաբը պատուհանից տեսագրություն էր նկարահանում՝ սպասելով հարձակմանը։ Իր դատական հայցերում նա մեղադրել էր նախկին ամուսնուն երեխաների նկատմամբ բռնության մեջ։ Շեյխ Սաիդը հակադարձել էր՝ մեղադրելով նրան դուստրերի մեջ «արևմտյան վարքագիծ» սերմանելու փորձի մեջ։ Այս մեղադրանքը, որն իրականում մայրական սերն ու ազատական արժեքներն է արտահայտում, արևելյան բռնակալության աչքում հանցագործություն է։
Անցյալի սկանդալների սարսափելի արձագանքը
Զեյնաբ Ջավադլիի գործը միայն մեկ օղակն է այն շղթայում, որը բացահայտում է Դուբայի թագավորական ընտանիքի դաժան դեմքը։
- Արքայադուստր Հայա. Շեյխ Մուհամմեդի նախկին կինը, որը յոթ տարի առաջ փախել է ԱՄԷ-ից՝ վախենալով սպանությունից։
- Արքայադուստր Լաթիֆա. Շեյխ Մուհամմեդի դուստրը, որը 2021 թվականին գաղտնի տեսանյութ է հրապարակել՝ պատմելով, թե ինչպես են իրեն թմրանյութերի ազդեցության տակ պահում «վիլլա-բանտում»։
- Շեյխա Շամսա. Լաթիֆայի ավագ քույրը, որը 2000 թվականին Քեմբրիջի փողոցներից առևանգվել է հոր հրամանով և այլևս երբևէ չի երևացել։
Ինչպես եզրափակում է Դեյվիդ Հեյգը, այս բոլոր գործերը բացահայտում են այն դաժան ճշմարտությունը, որը Դուբայն այնքան հուսահատորեն փորձում է թաքցնել։ Ուշադիր մշակված, փայլուն ճակատի հետևում կանգնած կանանց նկատմամբ համակարգված բռնությունն այլևս գաղտնիք չէ։ Արևմուտքը պետք է արթնանա՝ պաշտպանելու անմեղ կյանքերը անապատային բռնատիրությունից։