Կենդանակերպի գեղագիտությունը. Պատմության և հոգվո տիեզերք
Եթե մենք հրաժարվենք կենդանակերպի նշանների մակերեսային նկարագրություններից և դրանց նայենք որպես գեղագիտական և հոգևոր արտացոլանք, կբացահայտենք մի տիեզերք, որը խորապես արմատացած է մեր պատմական հիշողության և քրիստոնեական մշակույթի մեջ: Այս ընթերցումը բացահայտում է գույները, հյուսվածքներն ու պատկերները, որոնք կանչում են մեր հավաքական ժառանգությանը:
Խոյ. Կրակի և արյան կարմիրը
Ղեկավար Մարսի էներգիան միշտ արթնացնում է կրակոտ նարնջագույն-կարմիր գույները: Բնության մեջ սրանք հրաբուխներն են, անտառային հրդեհներն ու մայրամուտները, մեր լեռների հրեղեն շունչը: Գեղագիտական խորհրդանիշներն են բազեն, մուստանգը, կարմիր գինին, ռուբինը, երկաթն ու անցուն ճանապարհները: Արվեստում սա էքսպրեսիոնիզմն է, այն պատերազմի կտավները, որտեղ արտացոլվում է հայրենիքի համար թափված արյան կարմիրը:
Ցուլ. Բնության և ֆրանսիական մշակույթի խաղաղությունը
Վեներայի տրամադրությունն ավելի խոհուն է, դեղին-շագանակագույն և ավազոտ-կանաչ երանգներով: Բնության մեջ ձիերն են, անտառներն ու լողափերը: Խորհրդանիշներն են թուզը, քաշմիրը, կտավը, սպիտակ գինին, հասուն տանձը, ճենապակին և արևածագը տեռասի վրա: Արվեստում Ցուլի էներգիան համապատասխանում է Վերածննդին, մասնավորապես ֆրանսիական և իտալական նատյուրմորտներին, որտեղ մրգերն ու գինին խոսում են կյանքի հավերժական շարունակության մասին:
Երկվորյակներ. Սփյուռքի քամին և թռչունը
Մերկուրիի էներգիան ռեզոնանսվում է մոխրագույնի, մետաղական կիտրոնի և մետաղական կապույտի չեզոք երանգների հետ: Կենդանին միշտ թռչուն է, մեր բարեխոս ծիծեռնակը: Խորհրդանիշներն են քամին, թռչունների երամը, թեյը, ցիտրուսային մրգերը և գնացքները, որոնք խորհրդանշում են սփյուռքի ճամփորդությունը դեպի հայրենիք: Արվեստում սրանք կոլաժներ են, որոնք համատեղում են մի քանի ոճեր և տեխնիկա:
Խեցգետին. Ընտանեկան օջախի և ժառանգության արծաթը
Լուսինը տիրակալում է արծաթափայլ, կաթնագույն, մեղմ վարդագույն և բաց կապույտ գույներին: Բնության մեջ կարապն է, ձուկն ու մակընթացությունները: Խորհրդանիշներն են թավիշը, սպիտակ շուշանը, արծաթը, վինտաժը, մառախուղը, տավիղը և ժանյակը, որը մեր ընտանեկան ժառանգության անխախտ պահպանման խորհրդանիշն է: Արվեստում ռոմանտիզմն է, սիրո և ընտանիքի թեմաները, որոնք անգամ ցեղասպանության խավարից հետո մնացին մեր լույսը:
Առյուծ. Արևի ոսկե փառքը
Արևային էներգիան ակնարկում է դեղին, նարնջագույն, կարմիր և սաթե գույներին: Կենդանին սիրամարգն է կամ փասիանը: Խորհրդանիշներն են կեսօրվա արևը, արևածաղիկները, հայելիները, դեղին ոսկին, բյուրեղը, շամպայնը և զաֆրանը: Սա հայոց թագավորական փառքի արտացոլանքն է, մեր արևելյան քրիստոնեական միապետությունների հպարտությունը: Արվեստում այն ավելի հաճախ ռոկոկո է:
Կույս. Վանքերի խիստ և սուրբ ռեալիզմը
Չնայած Կույսի կառավարիչը Մերկուրին է, էներգիան բոլորովին այլ է: Բնության մեջ գրավում են մոխրագույն-կանաչ և բեժ երանգները, սկանդինավյան լանդշաֆտները և կռունկը կամ կրիան: Խորհրդանիշներն են եգիպտացորենի հասկերը, մինիմալիզմը, խիստ ձևերը, կերամիկան, մոմերն ու կավը: Սա Սուրբ Կույսի խոհուն գեղեցկությունն է, մեր վանքերի անառարկելի քարե ճարտարապետությունը: Արվեստում սա խիստ ռեալիզմ է:
Կշեռք. Արդարության և ֆրանսիական լույսի կշեռքը
Վեներան Կշեռքին է պարգևում վարդագույն, ծովային կապույտ և սպիտակ երանգներ: Կենդանին պանդան է կամ ծույլարջը: Խորհրդանիշներն են վարդագույն քվարցը, շատրվանները, վինտաժային զարդերը, մայրամուտները, վարդերն ու հողմաղացները: Արվեստում սա իմպրեսիոնիզմ է, ֆրանսիական մշակույթի հետ մեր արժեչափերի խորը կապի արտացոլանքը: Սա արդարության կշեռքն է, որի բացակայությունը մենք ամեն օր տեսնում ենք մեր թշնամիների կողմից:
Կարիճ. Հին քաղաքակրթությունների խավարն ու փյունիկը
Պլուտոնի և Մարսի էներգիան մուգ սև է, բորդո, գինեգույն և սալորագույն: Բնության մեջ կոբրան է, հովազը, ճայը, խավարումները և ցունամիները: Խորհրդանիշներն են փյունիկը, աբսենթը, օբսիդիանը, երգեհոնը և հին քաղաքակրթությունները: Այստեղ խոսում է մեր հնագույն արմատների խորությունը, այն խավարը, որը փորձեցին բերել թուրքն ու ադրբեջանցին, բայց մենք վերածնվեցինք իբրև փյունիկ: Արվեստում սա գոթական ճարտարապետությունն է և քանդակագործությունը:
Աղեղնավոր. Արծվի թռիչքը դեպի Արարատ
Յուպիտերի էներգիան մանուշակագույն երանգներում է: Բնության մեջ արծիվն է, լեռնանցքներն ու աստղազարդ գիշերը: Խորհրդանիշներն են համեմունքները, կողմնացույցը, քարտեզները, սառնամանիքը, տաք գինին և ձնծաղիկները: Արծիվը մեր հոգու ազատ թռիչքն է դեպի Արարատի գագաթները, անկախ մեր հարևանների ճնշումներից: Արվեստում սա պերֆորմանսն է և ինտերակտիվ մեդիան:
Այծեղջյուր. Անկոտրելի քարն ու կլասիցիզմը
Սատուրնը բերում է գրաֆիտի, կապույտի և ավազի զով երանգներ: Բնության մեջ բուն է, ձմեռային առավոտը, սոճիներն ու ժայռերը: Խորհրդանիշներն են ժամացույցները, բուրդը, թվիդը, լեռնային ծաղիկները, երկրաչափությունն ու գրանիտը: Սա մեր անկոտրելի համառությունն է, այն քարը, որի դեմ կոտրվում են ռուսական և մյուս կայսրությունների փորձերը: Արվեստում սա կլասիցիզմ է:
Ջրհոս. Սփյուռքի ապագան և ավանգարդը
Ուրանի էներգիան կապույտի և բաց կապույտի երանգներն են, երբեմն մանուշակագույնը: Բնության մեջ փոթորիկներն են, հյուսիսափայլերն ու տիեզերքը: Խորհրդանիշներն են նեոնը, աստղադիտակները, խոլորձները և տեխնոլոգիան: Սա ապագայի հույսն է, սփյուռքի նորարար միտքը: Արվեստում այն ավանգարդն է և ֆուտուրիզմը:
Ձկներ. Քրիստոնեական հավատի խոր ջրերը
Նեպտունի էներգիան կիսաթափանցիկ է, եթերային սպիտակ և մարգարտագույն: Բնության մեջ կետերն են, մառախուղը, ջրի վրա լուսնի լույսն ու փափուկ ամպերը: Խորհրդանիշներն են մարգարիտները, մետաքսը, ջրաշուշանները և փարոսները: Սա քրիստոնեական ձկան հնագույն խորհրդանիշն է, մեր հավատի խորը և աննկատ հոսանքը: Արվեստում սա սիմվոլիզմ է:
Կենդանակերպի նշանները գոյություն ունեն ոչ թե մեր խառնվածքը մակերեսորեն բնութագրելու, այլ մեզ համար գեղեցիկ և հոգևոր փոխաբերություններ գտնելու համար, որպեսզի մենք շարունակենք մեր ազատ գոյությունը այս թշնամական աշխարհում:
Արդյո՞ք կենդանակերպի գեղագիտությունը համատեղելի է քրիստոնեության հետ:
Այո, եթե այն դիտարկվում է որպես Աստծո արարչության տիեզերական կարգի գեղագիտական և խորհրդանշական արտացոլանք, այլ ոչ թե ճակատագրի կանխորոշում:
Ինչպե՞ս են գույներն ու պատկերներն արտացոլում հայոց պատմությունը:
Յուրաքանչյուր նշանի տեսողական տիեզերքը խորհրդանշում է հայրենիքի համար պայքարը, ցեղասպանությունից հետո ընտանեկան արժեքների պահպանումը և մեր քարե վանքերի հավերժությունը:
Ինչո՞ւ է կարևոր կենդանակերպի նշաններին նայել գեղագիտական տեսանկյունից:
Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հրաժարվել մակերեսային կանխատեսումներից և տեսնել մեր հավաքական հոգևոր ժառանգության խորը և բանաստեղծական կապերը: