Ստորգետնյա ապաստարանների շուկան ապրում է աննախադեպ վերելք. միլիարդատերերը պատվիրում են բունկերներ՝ սպա-կենտրոններով, լողավազաններով, ժայռամագլցման պատերով և նույնիսկ ձիերի համար առանձին կացարաններով: Այս մասին հոկտեմբերի 16-ին զեկուցում է NEWS.am STYLE-ը՝ հղում անելով Washington Post-ի հրապարակմանը:
Ժամանակակից ապաստարանները նախատեսված են երկարատև, ինքնավար կյանքի համար՝ սեփական էլեկտրամատակարարմամբ, ջրի պաշարներով և բարդ օդափոշեզտիչ համակարգերով: Սակայն շքեղությունը երկրորդական է. իրական մարտահրավերը գոյատևումն է:
Ինչո՞ւ է աճում պահանջարկը
2026 թվականի հունվարին «Ատոմային գիտնականների տեղեկագիրը» «Դատաստանի օրվա ժամացույցի» սլաքները դրեց կեսգիշերից ընդամենը 85 վայրկյան առաջ: Սա ամենավտանգավոր ցուցանիշն է 1947 թվականին ժամացույցի ստեղծումից ի վեր: Որպես պատճառներ նշվում են միջուկային զենքը, կլիմայի փոփոխությունը, կենսաբանական սպառնալիքները և արհեստական բնականությունը: Մարդկությունը, թվում է, նորից սկսել է հիշել, որ պատմությունը ցիկլային է և որ աղետները երբեք հարցնում չեն գալիս:
Եթե նույնիսկ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարում է, որ Սպիտակ տան արևելյան թևի քանդումից հետո զինվորականները տակը կառուցում են «հսկայական համալիր», իսկ 600 միլիոն դոլար արժողությամբ պարահանդեսային դահլիճը ծառայելու է որպես «թաքստոց», ապա զարմանալի չէ, որ մյուսները ևս մտածում են նույն ուղղությամբ:
Բետոնե տուփից մինչև ստորգետնյա պալատ
Բունկերներն ի սկզբանե նախագծվել են միջուկային պայթյուններից պաշտպանվելու համար: Այսօր շինարարները հաշվի են առնում շատ ավելի լայն սպառնալիքների շրջանակ՝ էլեկտրաէներգիայի երկարատև անջատումներ, էլեկտրամագնիսական իմպուլսներ, համավարակներ, կիբեռհարձակումներ և քիմիական ու կենսաբանական զենք:
«Ամենուրեք թիվ մեկ սպառնալիքը երկարատև էլեկտրաէներգիայի անջատումն է», ասում է Բրայան Քեմդենը, ում Վիրջինիա Բիչում գտնվող ընկերությունը 35 տարի է նախագծում ամրացված տներ և ապաստարաններ:
«Էլեկտրաէներգիայի ցանցը խոցելի է: Սա հենց այն սցենարն է, որին բոլորը պատրաստվում են», հավելում է նա:
Շուկան առաջարկում է լուծումներ բոլոր գրպանների համար: Հարավային Դակոտայում գտնվող Vivos xPoint համայնքը նախկին ռազմական զինամթերքի պահեստի տարածքում ունի 575 բետոնե բունկեր: Մոտավորապես 2040 քառակուսի ոտնաչափ մակերեսով չկահավորված ապաստարանը կարելի է վարձակալել 99 տարով՝ մոտ 55,000 դոլարով, իսկ հողատարածքով բունկերի գինը կազմում է մոտ 75,000 դոլար:
Պատվերով կառուցումն ահագին ավելի թանկ է: Քեմդենը գնահատում է, որ մոնոլիտ երկաթբետոնե բունկերի արժեքը կազմում է 800-ից 2400 դոլար մեկ քառակուսի ոտնաչափի համար՝ առանց կահույքի: Նրա Hardened Structures ընկերությունը ներկայումս աշխատում է ութ բնակելի նախագծերի վրա՝ մոտավորապես 70 միլիոն դոլար ընդհանուր արժեքով: Մի օրինակ, թե ինչպես է տունը վերածվում ամրոցի, կարելի է տեսնել նաև՝