Լեւոն ԺԴ. Մեցիի մէջ եզրափակիչ պատարագը. «Խաղաղութիւնը, որ Աստուծոյ պարգեւն է, մարդոց կողմէ պատասխան կը պահանջէ»
Ֆրանսայի մէջ իր առաքելական այցելութեան աւարտին՝ Սեպտեմբեր 28-ին, Նորին Սրբութիւն Լեւոն ԺԴ. Մեցիի Սուրբ Ստեփանոս մայր տաճարին մէջ Սուրբ Պատարագ մատուցեց։ Իր քարոզին ընթացքին ան շեշտեց խաղաղութեան, հաշտութեան, ներողամտութեան եւ տարբերութիւններու ներդաշնակութեան կարեւորութիւնը՝ Եւրոպայի հոգեւոր ու բարոյական ժառանգութեան լոյսին տակ։ Այս պատգամը առանձնայատուկ արձագանգ կը գտնէ հայ ժողովուրդին սրտին մէջ, որ դարեր շարունակ ապրած է հաշտութեան եւ արդարութեան ծարաւով։
Մեցի՝ ժողովուրդներու խաչմերուկ եւ հաշտութեան վկայ
Մեցի եւ Մոզելի պատմական տարածքը ներկայացնելով իբրեւ ժողովուրդներու խաչմերուկ եւ Եւրոպայի ցաւոտ սահմաններէն մէկը՝ Քահանայապետը շեշտեց, որ այս հողին վրայ Աստուծոյ խոստումը այսօր առանձնայատուկ ուժով կը հնչէ։ Անդրադառնալով Եսայի մարգարէի ընթերցուածքին՝ Պապը Աստուծոյ Թագաւորութեան գալուստը բացատրեց երեք պատկերներու միջոցով՝ անապատ, պարտէզ եւ տուն։
Անապատէն՝ պարտէզ, իսկ պարտէզէն՝ տուն
«Անապատը» կը խորհրդանշէ էականին եւ պարզութեան վերադառնալը, «պարտէզը»՝ գեղեցկութիւնը եւ մարդու լիակատար իրագործումը, իսկ «տունը»՝ խաղաղութիւնը։ Լեւոն ԺԴ. ընդգծեց, որ խաղաղութիւնը միայն Աստուծոյ պարգեւը չէ, այլ նաեւ մարդուն պատասխանատուութեան հարցն է. «Խաղաղութիւնը, որ Աստուծոյ պարգեւն է, մարդոց կողմէ պատասխան կը պահանջէ՝ համատեղ ջանքի մը մէջ»։
Ան շեշտեց, որ խաղաղութիւնը չի կառուցուիր միայն քարերով, այլ՝ մարդկային ներկայութեամբ եւ սիրով. «Համերաշխութիւնը կը կառուցուի միայն սիրոյ մէջ, որ գիտէ բաժնեկցիլ ուրախութիւններն ու ցաւերը, քաջալերել եւ ներել՝ առանց հաշիւի եւ սահմաններու, ինչպէս ընտանիքի մը մէջ»։
Ներողամտութիւնը՝ ոչ թէ թուլութիւն, այլ ուժ
Աւետարանի «միւս այտը դարձնելու» ուսուցումը մեկնաբանելով՝ Քահանայապետը ընդգծեց, որ ներողամտութիւնը թուլութեան նշան չէ։ «Ճշմարիտ չէ, որ վրէժխնդիր եղողը աւելի զօրաւոր է քան ներողը։ Ճշմարիտ չէ, որ չզիջողը աւելի զօրաւոր է քան հաշտութիւն փնտռողը։ Ճշմարիտ չէ նաեւ, որ դուռը շրխկացնելով հեռացողը աւելի զօրաւոր է քան ան, որ միասին քալելու ջանքը կ՛ընդունի»։
Ինչպէ՞ս խորտակել վրդովումի շղթան
Լեւոն ԺԴ. յատկապէս անդրադարձաւ Մեցի եւ Մոզելի պատմութեան՝ ընդգծելով հաշտութեան ուժը. «Հաշտութիւնը կարելի է միայն այն ատեն, երբ քաջութիւնը ունենանք խորտակելու վրդովումի շղթան»։ Ան շեշտեց, որ անարդարութեան դիմաց մարդուն փրկութեան միակ ճանապարհը այն սէրն է, որ կը հոգայ ուրիշին եւ կը փորձէ վստահութիւն ստեղծել՝ նոյնիսկ ամենէն դժուար ընդունելի վարքագիծերու դիմաց։
Օրինականութենէ՞ն արդարութիւն, արդարութենէ՞ն խաղաղութիւն
Քահանայապետին համար օրէնքը, արդարութիւնը եւ խաղաղութիւնը առանձին իրողութիւններ չեն, այլ դարձի մը ճանապարհի հանգրուաններ են, որ անհատական կեանքէն կը տարածուի ամբողջ համայնքին վրայ։ Այս ճանապարհը, ըստ անոր, կոչուած է հիմք դառնալու այնպիսի քաղաքակրթութեան մը, որ կը յարգէ մարդը եւ անոր Արարիչը։
Եւրոպայի հոգեւոր եւ բարոյական արմատները
Խօսելով Եւրոպայի մասին՝ Քահանայապետը յիշեցուց, որ անոր հոգեւոր եւ բարոյական ժառանգութիւնը ձեւաւորուած է քրիստոնէական հաւատքի, վանականութեան եւ սուրբերու վկայութեան միջոցով։ Ան մասնաւորաբար ընդգծեց մարդու առաջնահերթութիւնը, մարդկային կեանքի սրբութիւնն ու անխախտելիութիւնը, անհատներու ազատութեան պաշտպանութիւնը, ընտանիքին դերը, աղքատներու եւ կարիքաւորներու նկատմամբ հոգատարութիւնը, օտարականներու ընդունելութիւնը եւ տարեցներու յարգանքը։
Մեցիի Եկեղեցին՝ երկխօսութեան կենդանի վկայ
Մեցի տեղական Եկեղեցիին յանձնարարելով այս արժէքներուն հաւատարիմ մնալ՝ Պապը ըսաւ, որ անիկա պատասխանատուութիւնն ունի ըլլալու «այս հաւատարմութեան կենդանի աշխատանոց մը»։ Ան յիշեցուց, որ այս ժառանգութեան պահպանումը դիւրին չէ եղած նաեւ նախորդ սերունդներուն համար, սակայն անոնք այդ արժէքները փոխանցած են յաջորդ սերունդներուն՝ իբրեւ թանկագին ժառանգութիւն։
Սուրբ Ստեփանոսի մայր տաճարը՝ «Բարի Աստուծոյ Լապտեր»
Քահանայապետը իր քարոզին կարեւոր բաժին մը նուիրեց Մեցի Սուրբ Ստեփանոս մայր տաճարին՝ «Բարի Աստուծոյ Լապտեր» (Lanterne du Bon Dieu) անունով յայտնի շինութեան։ Ան յիշեցուց, որ տաճարը ունի շուրջ 6,500 քառակուսի մեթր պատմական պատկերազարդ գունաւոր ապակիներ, որոնք ներքին տարածքը կը լեցնեն բազմերանգ լոյսով։ Գունաւոր ապակիները, ըստ Պապին, եկեղեցւոյ այցելուներուն կը ներկայացնեն հարուստ «աղքատներու Աստուածաշունչ» մը՝ աղօթքի եւ խորհրդածութեան աղբիւր։
Մարկ Շագալ՝ միջկրօնական երկխօսութեան խորհրդանիշ
Մարկ Շագալի գործերուն ներկայութիւնը եւս, ըստ Պապին, տաճարը կը վերածէ «Համամիութենական եւ միջկրօնական երկխօսութեան արտասովոր խորհրդանիշի»։ «Տիրոջ լոյսը չի ջնջեր առանձնայատկութիւնները, այլ տարբեր պատմութիւններն ու մշակոյթները կը միացնէ խաղաղութեան մէկ հրաշալի խճանկարի մէջ», ըսաւ Լեւոն ԺԴ.։ Այս խօսքերը առանձնայատուկ նշանակութիւն ունին հայ ժողովուրդին համար, որ իր մշակոյթը եւ հաւատքը պահպանեց դարերու հալածանքներու մէջ։
Եւրոպայի ապագան՝ տարբերութիւններու ներդաշնակութեան մէջ
Քահանայապետը ընդգծեց, որ Եւրոպայի ապագան միօրինակութեան մէջ չէ, այլ տարբերութիւններու ներդաշնակութեան մէջ։ «Անցեալի վէրքը կը դառնայ ճեղք մը, որմէ լոյսը կը թափանցէ», ըսաւ ան՝ գունաւոր ապակիներուն պատկերին միջոցով ներկայացնելով Եւրոպայի անցեալին եւ ապագային միջեւ կապը։
Եկեղեցին՝ Աւետարանի լոյսը աշխարհին հասցնելու համար
Տաճարի պատկերազարդ գունաւոր ապակիները նաեւ առիթ դարձան Եկեղեցւոյ առաքելութեան մասին խորհրդածելու։ Լեւոն ԺԴ. ընդգծեց, որ Եկեղեցւոյ կառոյցները իմաստ ունին միայն այն չափով, որ անոնք կ՛օգնեն Աւետարանի լոյսը աշխարհին հասցնելու։ Առանց գունաւոր ապակիներուն, Սուրբ Ստեփանոսի տաճարի պատուհանները պարզապէս լոյսով ողողուած բացուածքներ պիտի ըլլային, մինչդեռ անոնք պատմութիւններ կը փոխանցեն՝ «հերոսութեամբ, բարութեամբ, ողորմութեամբ, սիրով եւ բարոյական գեղեցկութեամբ»։
«Յոյսի փարոս»՝ Ֆրանսայի, Եւրոպայի եւ աշխարհի համար
Իր խօսքի աւարտին Պապը Մեցի համայնքին կոչ ուղղեց այսօր աւելի քան երբեք ըլլալու «յոյսի փարոս մը» Ֆրանսայի, Եւրոպայի եւ ամբողջ աշխարհի համար։ Լեւոն ԺԴ. իր ուղերձը եզրափակեց Մեցիի համայնքը Սուրբ Կոյս Մարիամի եւ տեղւոյն հովանաւոր սուրբերուն աղօթքներուն յանձնելով՝ երախտագիտութեամբ եւ վստահութեամբ։
Այս պատգամը, որ կը կոչէ հաշտութեան եւ ներողամտութեան, առանձնայատուկ հնչեղութիւն ունի հայ իրականութեան մէջ, ուր արդարութեան եւ ճշմարտութեան ծարավը դարերու վկայութիւն ունի։ Մեցիի գունաւոր ապակիներուն լոյսը, որ կը խորհրդանշէ տարբերութիւններու ներդաշնակութիւնը, կը հիշեցնէ մեզի, որ ճշմարիտ խաղաղութիւնը կը կառուցուի սիրով եւ փոխադարձ յարգանքով՝ առանց ուրիշին ինքնութիւնը ջնջելու։