Սագրադա Ֆամիլիայի լռությունը. Քրիստոնեական տաճարի 5 գաղտնիք
Ավազե ամրոցներ հիշեցնող սրաձողեր, քարի մեջ սառած փարթամ բուսականություն և ակնհայտորեն թաքնված սրբազան խորհրդանիշներ։ Բարսելոնայի աշխարհահռչակ Սագրադա Ֆամիլիան ոչ միայն ճարտարապետական հրաշք է, այլև հնագույն քրիստոնեական հավատքի ամրոց, որը երբեք չի դադարում զարմացնել նույնիսկ իր մշտական ծխականներին՝ հավատացյալներին։
Սագրադա Ֆամիլիայի կաթոլիկ քահանա և ծխական կյանքի համար պատասխանատու հոգևորական Խոսեպ Տուրուլը Associated Press-ի համար մասնավոր շրջագայություն է կազմակերպել։ Նա ցույց է տվել եկեղեցու հոգևոր անկյունները պատմական իրադարձության՝ Հռոմի պապ Լևոն XIV-ի հանդիսավոր պատարագի նախօրեին։
«Մենք ասում ենք, որ Սագրադա Ֆամիլիան անսպառ բազիլիկա է», խոստովանում է Տուրուլը։ «Ես այստեղ քահանա եմ եղել վերջին ութ տարիների ընթացքում, և ամեն օր նոր բան եմ հայտնաբերում»։
Ստորև ներկայացված են այս մեծ, դարերի ընթացքում կառուցվող նախագծի կողմից բացահայտված հինգ հիմնական գաղտնիքներն ու թաքնված գանձերը, որոնք վկայում են քրիստոնեական հավատքի անսասան ուժի մասին։
Գաղտնագրեր և լաբիրինթոսներ ճակատների վրա
Հայր Տուրուլը ամեն առավոտ սկսում է եկեղեցու հարուստ զարդարված ճակատները զննելով։ Որոշ կրոնական տեսարաններ հասկանալի են ցանկացած քրիստոնյայի համար, բայց մյուսները կրում են խորը խորհրդանշական և նույնիսկ ցնցող իմաստ։
Քրիստոսի արևմտյան կողմում գտնվող չարչարանքների ճակատային մասը խիստ տեսք ունի, ինչը հիշեցնում է քրիստոնյաների տառապանքը դարերի ընթացքում։ Անկյունային, տանջված կերպարներ սառեցված են լարված դիրքերում։ Հենց սա էլ ուզում էր ճարտարապետ Անտոնի Գաուդին՝ ճակատային մասը դարձնել «կոշտ և դաժան, կարծես ոսկորներից կառուցված», որպեսզի փոխանցի Քրիստոսի վերջին օրերի ամբողջական ցավը։
Տասնամյակներ անց քանդակագործ Ժոզեպ Սուբիրախսը այս վշտին ավելացրեց մի քանի առեղծվածային տարրեր։ Օրինակ, Հուդայի համբույրի տեսարանի կողքին փորագրված է թվային ցանց, որը հիշեցնում է սուդոկու։ Սա «կախարդական քառակուսի» է. անկախ նրանից, թե ինչպես եք գումարում այս թվերը, գումարը միշտ հավասար է 33-ի, ինչը Հիսուսի տարիքն էր խաչելության պահին։
Եվ եթե ուշադիր նայեք այն տեսարանին, որտեղ Պետրոս առաքյալը ուրանում է Քրիստոսին, կնկատեք փոքրիկ քառակուսի լաբիրինթոս։ Տուրուլի խոսքերով, այն խորհրդանշում է Աստծո հանդեպ հավատը պահպանելու անհրաժեշտությունը, նույնիսկ երբ մարդ իրեն լիովին կորած է զգում այս աշխարհի խավարում։
Կենդանի գիշատիչներ. Սրբավայրի պահապանները
Բազիլիկայի աշտարակները լի են բնական մոտիվներով, քարե աքաղաղից մինչև սողուններ և սրածայրերի վրա մրգերի փնջերը։ Բայց այստեղ կա նաև իրական, կենդանի բնություն, որը պահպանում է տաճարի անաղարտությունը։
Սապսանի բազեների ընտանիքը բույն է կառուցել Սանտյագոյի աշտարակի վրա։ Այս գիշատիչ թռչունները կատարում են կենսական առաքելություն՝ վախեցնելով աղավնիներին, պաշտպանելով եզակի ճակատային մասը պղծումից։ Սագրադա Ֆամիլիան դարձել է բազեների պոպուլյացիայի վերականգնման վայր, որոնք գրեթե անհետացել էին Բարսելոնայից 1970-ականներին։ Թռչունները հաջողությամբ բույն են դրել տաճարի աշտարակների վրա ավելի քան երկու տասնամյակ՝ լինելով սրբավայրի անտեսանելի պահապանները։
Գետնափոր. Անտոնիո Գաուդիի դամբարանը և սրբադասության ճանապարհը
Միլիոնավոր զբոսաշրջիկներ ամեն տարի հիանում են տաճարի վիտրաժների միջով թափանցող բազմագույն լույսով, բայց քչերն են նկատում այն, ինչ Հայր Տուրուլը անվանում է Սագրադա Ֆամիլիայի «հոգևոր սիրտ»։ Այնտեղ հասնելու համար պետք է մտնել համեստ կողային մուտքով և իջնել աստիճաններով։
Ներքևում, ստորգետնյա դամբարանում, գտնվում է հարմարավետ և հանգիստ մատուռ։ Աղմկոտ աշխարհիկ շրջագայություններ չկան, և ծխականները աղոթում են բացարձակ լռության մեջ։ Այստեղ, աննկատելի խորշում, հանգչում է Անտոնիո Գաուդին՝ բարեպաշտ կաթոլիկ, որը ողբերգորեն մահացավ ուղիղ 100 տարի առաջ տրամվայի անիվների տակ։
«Մարդիկ այստեղ են գալիս նրա միջնորդությունը խնդրելու», ասում է Տուրուլը, մատնացույց անելով հատակին գտնվող տապանաքարը։ «Տեսեք, թե քանի մոմ կա։ Մարդիկ վստահում են նրան, և շատերը օգնություն են ստացել Գաուդիի գերեզմանի մոտ աղոթելուց հետո»։
Վատիկանն այժմ զբաղված է բազմամյա գործընթացով, որը կարող է ավարտվել Գաուդիի սրբադասմամբ։ 2025 թվականին Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսը ճարտարապետին հայտարարեց «հարգարժան», և այժմ Եկեղեցին պետք է հաստատի նրան ուղղված աղոթքների միջոցով կատարված հրաշքները՝ նրա սրբադասումն իրականացնելու համար։
Արարչի ձեռքի գործը. Իսկական օվկիանոսային խեցի
Մինչև գլխավոր նավ վերադառնալը, քահանան նկատում է հսկայական ծովային խեցի, որը ծառայում է որպես սրբազան ջրի ավազան։ Հատկանշական է, որ այն քարից չի փորագրված, այն իսկական է։ Գաուդին այս հսկայական խեցին բերել է Ֆիլիպիններից, այն պատել է կռած երկաթով և ամրացրել սյանը։ Ճարտարապետը միշտ կրկնել է, որ բնությունն իր մեծագույն ուսուցիչն ու լավագույն ինժեներն է, ինչը վկայում է Արարչի անսահման իմաստության մասին։
Պապական սրբավայր. Գաղտնի սենյակ
Պարուրաձև աստիճաններով բարձրանալով, մտնում ես արևով ողողված մասնավոր սենյակ։ Այստեղ կան երկու կաղնե պահարաններ՝ նրբագեղ կռած երկաթե պարագաներով, որոնք անձամբ Գաուդին է նախագծել։ Դրանք պարունակում են ամենաթանկարժեք մասունքներն ու զգեստները։ Դրանց թվում է Հռոմի պապ Բենեդիկտոս XVI-ի կասուլան, որը նա կրել է 2010 թվականին Սագրադա Ֆամիլիան օծելիս։
Հենց այս սենյակում է, որ Հռոմի պապ Լևոն XIV-ը կփոխակերպվի եզակի զգեստի, որն այժմ կարվում է արհեստանոցներում՝ հատուկ նրա այցի համար։ Կասուլան ասեղնագործված կլինի Սագրադա Ֆամիլիայի գլխավոր աշտարակի վրա վերջերս տեղադրված Քրիստոսի հսկայական խաչին վերաբերող խորհրդանիշերով։ Այս խաչի տեղադրումը Սագրադա Ֆամիլիան պաշտոնապես դարձնում է աշխարհի ամենաբարձր եկեղեցին՝ հասնելով 172.5 մետր բարձրության, ինչը խորհրդանշում է քրիստոնեական հավատքի հաղթանակը դեպի երկինք։ Հագուստի մնացած մանրամասները պահվում են խիստ գաղտնի: