Թուփաք Շակուրի սպանութեան գաղտնիքը. 30 տարի անց դատարանը կը խօսի

Երեք տասնամեակ տեւած լռութիւնը վերջապէս կը խախտի: Այն գիշերը, երբ արեւմտեան ափի հիփ-հոփի հսկան՝ Թուփաք Շակուրը, արբանեակի լոյսի պէս մարեց, այժմ կը վերակենդանանայ Լաս Վեգասի դատարանի սրահին մէջ: Օգոստոս 17-ին, BBC-ի տեղեկութիւններով, կը սկսի դատավարութիւնը, ուր մեղադրեալի աթոռին կը նստի փողոցային աւազակախմբի 63-ամեայ նախկին առաջնորդ Դուեյն «Քեֆ Դ» Դեյվիսը: Անոր կը մեղադրեն մահացու զէնքի գործադրմամբ սպանութեան մէջ, որ կատարուած է հանցաւոր խմբաւորման գործունէութեանը նպաստելու նպատակով: Դեյվիսը կը ժխտէ իր մեղքը, սակայն մեղաւոր ճանչցուելու պարագային իրեն կը սպառնայ ցմահ ազատազրկում՝ առանց պայմանական վաղաժամկէտ ազատման իրաւունքի:

Ողբերգական գիշերը եւ դրա նախապատմութիւնը

1996-ի սեպտեմբեր 7-ը՝ արիւնոտ գիշեր մը, որ կը մնայ յաւերժութեան մէջ: Թուփաք Շակուրը եւ Death Row Records-ի ղեկավար Սյուջ Նայթը «MGM Grand» հիւրանոցին մէջ կը հետեւէին Մայք Թայսոնի եւ Բրյուս Սելդոնի բռնցքամարտի մենամարտին: Մենամարտէն ետք տեսախցիկները կ՚արձանագրեն, թէ ինչպէս ռեփերը եւ իր շրջապատը կը ծեծեն Օռլանդո Անդերսոնին՝ «South Side Compton Crips» փողոցային բանդայի անդամին: Երեք ժամ ետք, երբ Շակուրը Նայթի BMW-ի ուղեւորի նստատեղին էր, սպիտակ Cadillac-ը կը կանգնի անոնց կողքին եւ կը սկսի կրակել: Չորս հրազէնային վիրաւորում, վեց օր ետք՝ մահ:

Այս սպանութիւնը տեղի ունեցաւ Արեւմտեան եւ Արեւելեան ափերու հիփ-հոփ կատարողներու միջեւ բուռն մրցակցութեան, ինչպէս նաեւ Bloods եւ Crips խմբաւորումներու միջեւ արիւնալի փողոցային պատերազմներու ֆոնին: Մեղադրանքի կողմը կը պնդէ, որ Դուեյն Դեյվիսն է եղել հանցագործութեան կազմակերպող ուղեղը, որ ծրագրած է սպանութիւնը եւ հրազէն տրամադրած՝ որպէս վրէժխնդրութիւն իր զարմիկի՝ Օռլանդո Անդերսոնի ծեծի համար:

Գլխաւոր ապացոյցը՝ մեղադրեալի սեփական գիրքը

Տասնամեակներ շարունակ գործը մնաց չբացայայտուած՝ փողոցային կոդեքսով թելադրուած լռութեան եւ վկաներու՝ ոստիկանութեան հետ համագործակցելուց հրաժարելու պատճառով: Սակայն 2000-ականներու կէսերին, Notorious B.I.G.-ի սպանութեան հետաքննութեան շրջանակին մէջ, Լոս Անջելեսի ոստիկանութիւնը հարցաքննեց Դեյվիսը: Այն ժամանակ ան յայտարարեց, թէ տեղեակ է Թուփաքի սպանութեան մանրամասներէն եւ եղած է դէպքի վայրին մէջ գտնուող մեքենային մէջ՝ պայմանով, որ իրեն քրէական պատասխանատուութեան չենթարկեն:

Իրաւիճակը կտրուկ փոխուեց, երբ տարիներ ետք Դեյվիսը սկսաւ հրապարակայնօրէն խօսիլ այդ մասին: 2019-ին ան համահեղինակեց «Քոմփթոնի փողոցային լեգենդը» յուշագրութիւնը, ուր բացայայտ գրեց, թէ ոչ միայն եղած է մեքենային մէջ, այլեւ ինքն է հետնասրահ նետած մարդասպանի ատրճանակը: Ան բազմիցս հարցազրոյցներ տուաւ լրատուամիջոցներուն՝ մանրամասներ պատմելով ճակատագրական գիշերուան մասին, ինչը, ըստ Լաս Վեգասի ոստիկանութեան, «նոր շունչ հաղորդեց» հետաքննութեան:

2023-ին Դեյվիսի տունը խուզարկուեցաւ, եւ ան ձերբակալուեցաւ: Պաշտպանական կողմը կը պնդէ, որ գիրքը գրուած է համահեղինակներու կողմէ, եւ անոր որոշ հատուածներ չափազանցուած կամ հորինուած են վաճառքն աւելցնելու նպատակով: Ինքը՝ մեղադրեալը, վերջերս տուած հարցազրոյցին մէջ նշեց. «Ես այդ գիրքը չեմ գրած, զայն գրած է գրահաւաքը»:

Աստղային վկաներն ու դատավարութեան մասշտաբները

Այս դատավարութիւնը խոստանում է դառնալ աննախադէպ՝ իր մասշտաբներով ու լարուածութեամբ: Մեղադրանքի կողմի հնարաւոր վկաներու ցանկին մէջ ընդգրկուած է աւելի քան 200 անուն, այդ թիւին մէջ՝ Շոն «Դիդի» Քոմբսը: Աւելի վաղ Դեյվիսը պնդած էր, թէ Bad Boy Records-ի ղեկավարն իրեն 1 միլիոն տոլար առաջարկած է Թուփաքի եւ Սյուջ Նայթի սպանութեան համար (Քոմբսը կտրականապէս կը հերքէ որեւէ առնչութիւն այս գործին):

Իրաւաբանները գալիք դատավարութիւնն արդէն անուանած են «իրաւաբաններու Սուպերբոուլ»: Եթէ Դեյվիսը վճռէ անձամբ ցուցմունք տալ, դատարանին դժուարին խնդիր կը սպասուի՝ հասկնալու, թէ ուր կ՚աւարտի հանրային ուշադրութեանն արժանանալու համար հնարուած հաւատքն ու սուտը, եւ ուր կը սկսի 20-րդ դարու ամենաաղմկոտ հանցագործութեան իրական խոստովանութիւնը:

Հարցեր եւ պատասխաններ

Ինչո՞ւ այս գործը 30 տարի մնաց չբացայայտուած:

Փողոցային կոդեքսով թելադրուած լռութիւնը եւ վկաներու՝ ոստիկանութեան հետ համագործակցելուց հրաժարելը հիմնական պատճառներն էին: Սակայն մեղադրեալի սեփական գիրքը եւ հրապարակային խոստովանութիւնները նոր շունչ հաղորդեցին հետաքննութեան:

Ո՞վ է Դուեյն «Քեֆ Դ» Դեյվիսը:

Ան փողոցային աւազակախմբի 63-ամեայ նախկին առաջնորդ է, որ կը մեղադրուի Թուփաք Շակուրի սպանութեան կազմակերպման մէջ: Ան չի ընդունիր իր մեղքը, սակայն մեղաւոր ճանչցուելու պարագային իրեն կը սպառնայ ցմահ ազատազրկում:

Ի՞նչ դեր ունի Շոն «Դիդի» Քոմբսը այս գործին մէջ:

Դեյվիսը պնդած է, թէ Քոմբսն իրեն 1 միլիոն տոլար առաջարկած է Թուփաքի եւ Սյուջ Նայթի սպանութեան համար, սակայն Քոմբսը կտրականապէս կը հերքէ որեւէ առնչութիւն:

Լուսանկարը՝ NEWS.am STYLE