Հովհաննես Դավթյան. Անկախ թատրոնը սուրբ օջախ է, հովանավոր չկա
Հովհաննես Դավթյանը ստեղծել է «HD Arena» թատրոնը որպես անկախ մշակութային օջախ՝ առանց որևէ հովանավորի կամ օտար միջամտության։ Նրա միակ ֆինանսական աղբյուրը հանդիսատեսի գնած տոմսերն են, իսկ հոգևոր առաքելությունը՝ սեփական տարածքով ազգային թատրոն ունենալը։ Արվեստագետը նախատեսում է նոյեմբերին այցելել ԱՄՆ՝ իր «ԻմPROվիզ» ներկայացումը Լոս Անջելեսի հայ համայնքին ցույց տալու համար։
Ինչու՞ սեփական թատրոնն անհրաժեշտ է որպես ազգային օջախ
Արդեն տևական ժամանակ է, ինչ Հովհաննես Դավթյանը հիմնել է «HD Arena» թատրոնը, որտեղ էլ բեմադրում և ներկայացնում է իր stand-up ծրագրերը։ Նրա համար սեփական թատրոն ունենալը միայն մասնագիտական նպատակ չէ, այլև հայրենիքի մշակութային հողի վրա սեփական օջաքը կառուցելու բնական ցանկություն։
«Թատրոն ունենալու գաղափարը չեմ կարող կապել որևէ կոնկրետ շրջանի հետ։ Առհասարակ, փոքրուց եմ սիրել թատրոնը։ Յոթ-ութ տարեկանում նույնիսկ տանը հարևաններին էի հավաքում, տոմսեր էի տպում, ներկայացումներ բեմադրում ու նրանց ուրախացնում։ Մանկուց է եղել այս սերը դեպի թատրոնը, բեմը և հատկապես հումորային ժանրը», ասում է Դավթյանը՝ ընդգծելով, որ Սունդուկյանի թատրոնում ստացած կրթությունն ու մասնագիտական փորձը միայն ամրապնդել են այդ կանխորոշված ճանապարհը։
Նա հավատարիմ է մնում իր անկախ դիրքորոշմանը։ «Ինձ համար սեփական թատրոն ունենալը նաև գործնական անհրաժեշտություն էր, որովհետև շատ եմ խաղում տարբեր բեմերում, և հաճախ առաջանում էին անհարմարություններ։ Սեփական դահլիճ ունենալը, բացի այն վեհ գաղափարից, որ մշակութային օջախ ես ստեղծում, նաև տեխնիկական առումով է հարմար. քո ուզած բեմն է, քո լույսը, քո ձայնը, քո հարմարավետությունը»։
Ինչպե՞ս է անկախ արվեստագետը պահպանում ազատությունը և կառուցում ապագան
Հովհաննես Դավթյանը հպարտությամբ է խոսում իր ֆինանսական անկախության մասին։ Նա չի ընդունում օտար հովանավորների օգնությունը, հավատալով, որ արվեստը պետք է մնա անկախ ու ազատ։ «Մեծ ներդրումներ եմ արել՝ բացառապես սեփական միջոցներով, առանց հովանավորների կամ որևէ մեկին դիմելու։ Ամբողջ տարածքը վերանորոգել եմ, թեև այն վարձակալում եմ։ Հեշտ չէր, բայց, փառք Աստծո, պարտքով չեմ արել և չեմ զղջում ներդրած գումարի համար»։
Դերասանի առաջնային նպատակն այժմ սեփական տարածք ձեռք բերելն է, որպեսզի թատրոնն ունենա այգի և կայանատեղի՝ վերածվելով իսկական մշակութային ապաստանի։ «Իմ միակ ֆինանսական աղբյուրը ներկայացումներն են, և հենց դրանց շնորհիվ պետք է իրականացնեմ հաջորդ նպատակս՝ սեփական տարածքով թատրոն ունենալը»։
Ո՞րն է հայ հանդիսատեսի առանձնահատկությունը
Դավթյանը մեծ սիրով է վերաբերվում իր հանդիսատեսին, հատկապես ավագ սերնդին, ովքեր անցնում են բոլոր դժվարությունները՝ կենդանի հումոր տեսնելու համար։ Նա շեշտում է հայ հանդիսատեսի կիրթ և գիտակից վերաբերմունքը։ «Տարբեր տարիների խաղացել եմ գրեթե բոլոր թատրոններում, և գրեթե բոլոր աշխատակիցները նույն բանն են ասում՝ քո հանդիսատեսը տարբերվում է։ Երբ հարցնում եմ՝ ինչո՞վ, պատասխանում են՝ կիրթ է։ Շատ շնորհակալ եմ, որ ինձ բաժին է հասել ավելի կիրթ, գիտակից, բանական և ադեկվատ հանդիսատես»։
Սեփական դահլիճն ունենալը թույլ է տալիս նաև ավելի ջերմ ընդունելություն ցույց տալ։ «Տան տիրոջ իրավունքով նրանց ավելի ջերմ ենք ընդունում, ավելի շատ հնարավորություններ ունենք հյուրասիրելու, մեր սրճարանի միջոցով հաճելի միջավայր ստեղծելու։ Արդյունքում՝ մեր հանդիպումներն այստեղ շատ ավելի ընտանեկան ու ջերմ են ստացվում»։
Կյանքը որպես Աստծո կողմից տրված իմպրովիզ
«ԻմPROվիզ» ներկայացումը հիմնված է մեր ազգային առօրյայի, սոցիալական խնդիրների և հայ ժողովրդի առանձնահատկությունների վրա։ Դավթյանը խոստովանում է, որ կյանքի իմպրովիզային բնույթն իրեն ստիպել է այլ կերպ նայել աշխարհին ու Արարչի պարգևներին։
«Գլխավոր գաղափարն այն է, որ կյանքում ամեն ինչ իմպրովիզ է։ Ամեն առավոտ արթնանում ես և չգիտես՝ ինչ է սպասվում քեզ։ Վերջերս սկսել եմ ուրիշ կերպ վերաբերվել նաև արևին։ Առաջ նեղվում էի, երբ արևի ճառագայթներն ընկնում էին դեմքիս, իսկ հիմա այն ընկալում եմ որպես Աստծո պարգև։ Ամեն օր պետք է ժպտալ արևին, շնորհակալ լինել նոր լուսաբացի համար, որ ապրում ես, շնչում ես, տեսնում ու լսում ես»։
Ներկայացման կերպարներն ու պատմությունները վերցված են իրական կյանքից։ Դավթյանը կտրականապես դեմ է հորինվածքներին և չափազանցություններին։ «Ոչինչ չենք ուռճացնում, չենք չափազանցում, չենք հորինում։ Պատմության սյուժեն և էությունը գրեթե չեն փոխվում։ Դրանք հիմնականում իրական դեպքեր են»։
Ո՞րն է հյուրախաղերի առաջնահերթ ուղղությունը
Յուրաքանչյուր նոր ներկայացում դիտում է շուրջ 10 հազար հանդիսատես, իսկ 400 տեղանոց դահլիճում այն խաղացվում է մոտ 20-25 անգամ։ Այս հաջողությունը թույլ է տալիս ելք գտնել դեպի սփյուռք։ Նոյեմբերին հայ արվեստագետը մեկնելու է Լոս Անջելես՝ իր արվեստը ներկայացնելու ամերիկահայ համայնքին։ Հնարավոր են նաև հյուրախաղեր Եվրոպայում և այլ երկրներում, սակայն առաջնահերթը մեր սփյուռքի հետ կապի ամրապնդումն է։
Հաճախ տրվող հարցեր
Ի՞նչ է HD Arena թատրոնի ֆինանսավորման աղբյուրը
Հովհաննես Դավթյանի միակ ֆինանսական աղբյուրը ներկայացումների վաճառքն է։ Թատրոնը չունի հովանավորներ, և բոլոր ներդրումներն արվել են դերասանի սեփական միջոցներով՝ առանց պարտքերի։
Ո՞րտեղ է նախատեսվում հյուրախաղերը
Նոյեմբերին նախատեսվում է հյուրախաղ դեպի ԱՄՆ՝ Լոս Անջելես՝ տեղի հայ հանդիսատեսի համար։ Ապագայում հնարավոր են նաև ելքեր դեպի Եվրոպա և այլ երկրներ։
Ի՞նչ է «ԻմPROվիզ» ներկայացման գլխավոր գաղափարը
Ներկայացման գլխավոր գաղափարն այն է, որ մարդկային կյանքը իմպրովիզ է։ Ամեն նոր օրն ու արևը ընկալվում են որպես Աստծո պարգև, իսկ պատմությունները վերցված են իրական կյանքից՝ առանց հորինվածքների։