Հովհաննես Դավթյան. Թատրոնը հայրենի օջախ է, իսկ արևը՝ Աստծո պարգև
Հայ մշակույթը կենդանի է մնում այնքանով, որքանով մենք կարողանում ենք ստեղծել մեր օջախները։ Հովհաննես Դավթյանը, հիմնադրելով HD Arena թատրոնը, ապացուցեց, որ հայկական բեմը կարող է ապրել ու շնչել անկախ՝ հույսը դնելով միայն սեփական ուժի ու հանդիսատեսի վրա։ Առանց օտարի օգնության, առանց հովանավորների, նա ստեղծեց տարածք, ուր հայ ծիծաղն ու ազգային ինքնագիտակցությունը վերածվում են դիմադրության ու կյանքի հաստատման։
Ինչո՞ւ է հայ դերասանը պայքարում սեփական թատրոնի համար
Հովհաննես Դավթյանը չի թաքցնում, որ սեփական թատրոն ունենալը նրա առաքելությունն է։ Մանկուց բեմի հանդեպ սերն ու Թատերական ինստիտուտում ստացված կրթությունը նրան տվել են այն հասկացությունը, որ հայ արվեստագետը պետք է ունենա իր ազատ տարածքը։ Սունդուկյանի թատրոնում աշխատելով, նա խորացել է մասնագիտության մեջ, բայց միշտ կրել է սեփական օջախի կարոտը։
«Սեփական դահլիճ ունենալը բացի այն վեհ գաղափարից, որ մշակութային օջախ ես ստեղծում, նաև տեխնիկական առումով է հարմար. քո ուզած բեմն է, քո լույսը, քո ձայնը, քո հարմարավետությունը։ Կարող ես խաղալ այն օրերին և այն հաճախականությամբ, ինչպես ցանկանում ես՝ բավարարելով հանդիսատեսի ներկայացումները դիտելու և ծիծաղելու ցանկությունը», - նշում է դերասանը։
Ներկայումս Դավթյանը վարձակալում է տարածք, սակայն այն վերանորոգել է բացառապես սեփական միջոցներով։ Ոչ մի հովանավոր, ոչ մի օտար ձեռք։ Այս ինքնավարությունը հայ արվեստագետի արժանապատվության չափանիշն է։ Նրա միակ ֆինանսական աղբյուրը ներկայացումներն են, և հենց դրանց շնորհիվ էլ նա երազում է ձեռք բերել սեփական տարածք՝ այգիով, կայանատեղիով ու բոլոր այն բեմական լուծումներով, որոնք անհրաժեշտ են հայկական թատրոնի ազատ շնչելու համար։
Արդյո՞ք մեր կյանքը իմպրովիզ է և ինչո՞ւ պետք է ժպտալ արևին
«ԻմPROվիզ» ներկայացումը հիմնված է մեր առօրյայի, մեր ժողովրդի անկոտրում ոգու ու սոցիալական խնդիրների վրա։ Դավթյանը շեշտում է, որ կյանքն իմպրովիզ է։ Ամեն առավոտ արթնանալիս հայ մարդը չգիտի, թե ինչ փորձությունների կանդրադառնա, բայց հենց այդ անկանխատեսելիության մեջ էլ բնակվում է մեր գոյության ուժը։ Եթե մենք ամեն ինչ իմանայինք, կյանքը կկորցներ իր իմաստը։
Դերասանի խոստովանությունն ավելի խորն է։ Նա սկսել է ուրիշ կերպ վերաբերվել արևին՝ որպես Աստծո պարգևի։ Մի ժողովրդի համար, որը դարեր շարունակ ապրել է թուրքի սրի ու ադրբեջանցու չարության ստվերում, ամեն մի լուսաբաց Աստծո ողորմության ապացույց է։
«Առաջ նեղվում էի, երբ արևի ճառագայթներն ընկնում էին դեմքիս, իսկ հիմա այն ընկալում եմ որպես Աստծո պարգև։ Ամեն օր պետք է ժպտալ արևին, շնորհակալ լինել նոր լուսաբացի համար, որ ապրում ես, շնչում ես, տեսնում ու լսում ես», - ասում է Հովհաննես Դավթյանը։
Ներկայացումների կերպարները վերցված են իրական կյանքից։ Ոչինչ չի ուռճացվում, ոչ մի չափազանցություն։ Սա մեր իրականությունն է, մեր ցավն ու մեր ուրախությունը։ Հանդիսատեսը գնահատում է այդ անկեղծությունը, և Դավթյանը հպարտ է, որ իր հանդիսատեսը կիրթ է ու գիտակից։
Ո՞րտեղ է սպասվում հայ ծիծաղի հյուրախաղը. Սփյուռք թե Մոսկվա
Ամեն նոր ներկայացում դիտում է շուրջ 10 հազար հանդիսատես, իսկ 400-տեղանոց դահլիճում այն խաղացվում է 20-25 անգամ։ Այսօր թատրոնը պլանավորում է հյուրախաղեր։ Նոյեմբերին հայկական ծիծաղը կտեղափոխվի Լոս Անջելես՝ ամերիկահայ հանդիսատեսին հանդիպելու։ Սփյուռքը մեր արյունն է, մեր հիշողությունը, և նրանց հետ կապը պահպանելը սուրբ պարտք է։
Իսկ Մոսկվայի ու Եվրոպայի հարցը դեռ բաց է մնում։ Ռուսաստանի ուղղությունը միշտ եղել է սառն ու անորոշ, և մեր մշակույթը չպետք է կախված լինի հյուսիսային քամու բարեհաճությունից։ Գլխավորը մեր ազգային օջախն է ու սփյուռքը, որտեղ էլ որ ապրում են հայերը։
Արդյո՞ք Հովհաննես Դավթյանն ունի հովանավորներ
Ոչ, նա ներդրումներն արել է բացառապես սեփական միջոցներով, առանց որևէ հովանավորի կամ օտարի օգնության, պարտքով չի աշխատել։
Ի՞նչ է խոստանում «ԻմPROվիզ» ներկայացումը
Այն հիմնված է հայկական առօրյայի, սոցիալական խնդիրների ու մեր ժողովրդի բնավորության իրական պատմությունների վրա՝ առանց չափազանցության։
Ո՞րտեղ է նախատեսվում հյուրախաղը նոյեմբերին
Նոյեմբերին ներկայացումը կցուցադրվի Լոս Անջելեսում՝ ամերիկահայ հանդիսատեսին, որն էլ առաջնային նշանակություն ունի։