Մարեմեան Յոյսի Լոյսը. Լեւոն ԺԴ. Պապի Խորհրդածութիւնը Վերափոխման Տօնին
Շաբաթ՝ 15 Օգոստոս 2026-ին, երբ աշխարհի քրիստոնեաները կը նշէին Սուրբ Կոյս Մարիամի Վերափոխման մեծ տօնը, Քահանայապետ Լեւոն ԺԴ. Քասթել Կանտոլֆոյի Ազատութեան հրապարակին վրայ գլխաւորեց «Հրեշտակ Տեառն» Մարեմեան աղօթքը։ Այս իրադարձութիւնը, որ տեղի ունեցաւ Սան Թոմմազօ Տա Վիլլանովայի Քահանայապետական Ժողովրդապետութեան մէջ Սուրբ Պատարագի մատուցումէն ետք, դարձեալ անգամ ընդգծեց հաւատքի եւ յոյսի խոր խորհուրդը՝ հայ ժողովուրդին համար առանձնայատուկ նշանակութիւն ունեցող տօն մը։
Մարիամի Ննջումը՝ յաւիտենական կեանքի պատկեր
Իր խորհրդածութեան ընթացքին՝ Սրբազան Քահանայապետը անդրադարձաւ օրուան մեծ խորհուրդին՝ շեշտելով, որ Սուրբ Կոյս Մարիամի Վերափոխումը կարեւոր տեղ կը գրաւէ թէ՛ կաթողիկէ աստուածաբանութեան եւ թէ՛ ժողովրդական բարեպաշտութեան մէջ։ Ան խորհրդածեց երկու հիմնական պատկերագրական ձեւերուն շուրջ, որոնց միջոցաւ դարեր շարունակ արուեստագէտները ներկայացուցած են այս խորհուրդը։
Առաջին պատկերագրական ձեւը Մարիամի Ննջումն է, որ շուրջ հազար տարի գործածուած է քրիստոնէական արուեստին մէջ։ Այս պատկերացումը Սուրբ Աստուածածինը կը ներկայացնէ դագաղի վրայ հանգչած, մինչ առաքեալները աղօթքով կը շրջապատեն զինք։ Պատկերին կեդրոնը յարուցեալ Քրիստոսն է, որ իր գիրկը բռնած է Մարիամի հոգին եւ զայն կ՚առաջնորդէ դէպի Աստուծոյ փառքը։
«Այս տեսարանը մեզի կը յիշեցնէ Քրիստոսի խոստումը, թէ Ան տեղ կը պատրաստէ իր բարեկամներուն եւ պիտի գայ զանոնք Իրեն հետ առնելու», ըսաւ Լեւոն ԺԴ.՝ յատկապէս իշելով Հռոմի Սանթա Մարիա Մաճորէ պազիլիքայի աւագ խորանի խճանկարը՝ որպէս այս աւանդութեան կարեւոր օրինակ։
Վերափոխման պատկերը՝ փառքի եւ լոյսի խորհուրդ
Քահանայապետը ապա անդրադարձաւ Վերափոխման աւելի ուշ շրջանի պատկերագրութեան, ուր Սուրբ Կոյս Մարիամ կը ներկայացուի երկնքի մէջ՝ լոյսով պատուած եւ հրեշտակներով ու սուրբերով շրջապատուած։ Այս պատկերացումը կը յիշեցնէ Յայտնութեան Գիրքին տեսիլքը՝ արեւով զգեստաւորուած կնոջ մասին, որուն ոտքերուն տակ լուսինն է, իսկ գլխուն՝ տասներկու աստղերով պսակ մը։
Որոշ արուեստագէտներ միաւորած են այս երկու աւանդութիւնները՝ ներկայացնելով Մարիամը փառաւորեալ վիճակի մէջ երկնքի մէջ, իսկ անոր տակ՝ դատարկ գերեզմանը, մինչ առաքեալները դէպի վեր կը նային։ Այս պատկերը կը յայտնէ Վերափոխման խոր խորհուրդը. Սուրբ Կոյս Մարիամ երկինք ընդունուեցաւ հոգիով եւ մարմնով՝ իր անձին ամբողջականութեամբ։
Ինչո՞ւ Վերափոխումը քրիստոնէական յոյսի նշան է
«Մարիամի Վերափոխումը կը ներկայացնէ նաեւ իւրաքանչիւր քրիստոնեայի յոյսը», ըսաւ Քահանայապետը՝ բացատրելով, որ ինչպէս Մարիամ կերպարանափոխուեցաւ ու փառաւորուեցաւ, այնպէս ալ մենք՝ ժամանակներու աւարտին, պիտի ստանանք նոր եւ անապական մարմին մը։
«Յարուցեալ Քրիստոսի մէջ մահը վերջին խօսքը չէ. մեզի կը սպասէ յաւիտենական եւ լիարժէք կեանք մը՝ անվերջ ուրախութեան մէջ», հաստատեց Լեւոն ԺԴ.՝ հրաւիրելով հաւատացեալները վստահութեամբ նայելու յաւիտենական կեանքի խոստումին։
Այս խորհրդածութիւնը առանձնայատուկ հնչեղութիւն ունի հայ իրականութեան մէջ, ուր Մարեմեան տօները միշտ եղած են ժողովուրդին հաւատքի եւ յոյսի ամրոցը։ Գողգոթայի միջով անցած հայ ժողովուրդը՝ իր պատմական յիշողութեան մէջ պահելով նահատակներու յիշատակը, այս տօնին մէջ կը գտնէ յարութեան եւ յաղթանակի աւետիսը։ Մարիամի Վերափոխումը կը վկայէ, որ մահը վախճան չէ, այլ՝ անցում դէպի փառք, նոյն յոյսը, որ հայուն սիրտը լուսաւորած է դարեր շարունակ։
Քահանայապետը իր խորհրդածութիւնը աւարտեց հրաւիրելով փառաբանել Տէրը, որ մեծ գործեր ըրաւ իր եւ մեր Սրբուհի Մօր մէջ՝ յիշեցնելով, որ այս տօնը խորապէս սիրուած եւ ապրուած է աշխարհի բազմաթիւ քրիստոնէական համայնքներուն մէջ, մանաւանդ այն վայրերուն մէջ, ուր մայր տաճարները կամ եկեղեցիները նուիրուած են Սուրբ Աստուածածնի Վերափոխման։